آموزش صفر تا صد کاشت زعفران تا گلدهی

۱۷ بهمن ۱۳۹۷
زمان مطالعه: دقیقه
دسته‌بندی ها:


کاشت زعفران در ایران به سه هزار سال پیش برمی‌گردد و تاریخچه زعفران به ما می‌گوید که از دوران ماد ها در ایران زعفران کشت شده است.

ما در این مقاله به بررسی صفر تا صد کشت زعفران پرداخته ایم و سعی میکنیم بسیاری از باور های غلط شما را درباره زعفران تغییر دهیم.

بزارید در ابتدا برایتان یک داستان از موقع کشت زعفران در منطقه خودمان تعریف کنم.
اولین روزی(حدودا ۱۰ سال پیش) که ما تصمیم به کشت زعفران گرفتیم هیچ منبعی و فرد آشنا به کشت زعفران در منطقه خودمان یعنی همدان پیدا نکردیم. زعفرانی که خاستگاه اصلی و اولیه آن ایالت ماد و همدان است آیا امکان دارد کسی در این باره اطلاعات درست و کاملی نداشته باشد؟

با یک فردی آشنا شدیم که تامین کننده پیاز زعفران بود. مقداری پیاز زعفران خریداری کردیم، پس از کشت متوجه شدیم بدترین نوع پیاز را به ما فروخته اند. با این وجود موقع برداشت زعفران رسید. مطمئن شدیم که زعفران سازگار با منطقه خودمان است. سال بعد به ۱۶۰۰ کیلومتر دورتر از همدان سفر کردیم و با پیاز زعفران مرغوب به منطقه خودمان برگشتیم.

همین باعث شد تمامی تجربیات خود را در قالب این مقاله به شما آموزش دهیم.

و اما برگردیم به آموزش کاشت زعفران…

زعفران را در چه آب و هوایی میتوان کشت کرد؟

زعفران یک گیاه نیمه گرمسیری می باشد و در مقابل گرما و سرما مقاومت خیلی خوبی از خود نشان می دهد. زعفران در مناطقی که دارای زمستان ملایم و تابستان گرم و خشک دارد می توان کشت کرد.

زعفران در بیشتر مناطق کشور رشد خوبی میتواند داشته باشد اما کیفیت زعفران در این مناطق یکسان نیست مثلا زعفران منطقه همدان و غرب کشور کیفیت بالاتری نسبت به مناطق دیگر دارند.

چرخه رشد زعفران از اوایل مهرماه شروع می شود و تا اوایل اردیبهشت ماه ادامه دارد و در اردیبهشت ماه به خواب بهاری و تابستانی می‌رود. در دوره خواب به هیچ عنوان نباید آبیاری نمود چون باعث شکستن خواب زعفران می گردد و چرخه طبیعی زعفران مختل می‌شود.

دمای لازم برای کشت زعفران چقدر است؟

به طور متوسط زعفران در مناطقی که حداکثر دمای ۳۵ الی ۴۰ درجه سانتیگراد و ارتفاع بین ۱۳۰۰ تا ۲۵۰۰ متر از سطح دریا و زمستان متوسط با تجربه چند بار ( ۳ الی ۵ بار ) یخ زدگی و دمای حداقل -۵۰ درجه، عملکرد خوبی را به جا می گذارد.

کاشت زعفران

تکنیک های مختلفی در کاشت زعفران وجود دارد که بسته به منطقه و موقعیت جغرافیایی از روش‌های مختلفی استفاده می شود که در ۸ گام توضیح داده‌ایم :

گام ۱- تهیه آماده و سازی زمین

بهترین خاک برای کشت زعفران خاک لومی شنی می باشد، این خاک مستعد ترین محیط کشت برای زعفران را ایجاد می‌کند چون محیط خوبی را برای زعفران مهیا می کند و هم میزان رطوبت قابل دسترس برای پیاز زعفران را تامین می‌کند، پس زمین باید ترکیبی از شن و رس باشد تا در مدت ۵ تا ۷ سالی که پیازچه در داخل خاک می باشد علاوه بر تامین مواد غذایی در شرایط خاص منطقه نیز مقاومت نماید، ph خاک باید بین ۷ الی ۷٫۵ باشد.

 

بهترین زمان برای شخم زمین

بهترین زمان برای شخم زمین اواخر پاییز یا اول زمستان می باشد و اگر شرایط مهیا نبود می توان در خرداد ماه اقدام به این کار کرد خاک را باید تا عمق ۴۰ تا ۵۰ سانتی متری شخم زده و در مرحله بعد کود گاوی پوسیده شده را به میزان ۴ تن به همراه ۲۰ کیلو گرم فسفات آمونیوم در هر هزار متر پخش نموده و اقدام به مخلوط نمودن کود با خاک توسط دستگاه کلتبواتور می نمایند،  بعد از این مرحله باید خاک را کاملا مسطح نموده و پستی و بلندی های خاک را رفع نماییم به طوری که موقع کاشت زعفران شاهد ظاهری نامطلوب نباشیم.

 

گام ۲- تهیه پیاز زعفران

در این مرحله باید به دنبال پیاز زعفران مرغوب جهت انتقال به خاک باشیم، پیاز باید سالم و به دور از هر نوع آلودگی کنه و قارچ باشد بهترین زمان برای تهیه پیاز از اوایل تیرماه تا اواخر شهریور ماه می باشد. باید حساسیت زیادی در انتخاب پیاز داشته باشیم چون مهمترین و اساسی ترین مسئله در کشت زعفران انتخاب پیازچه سال می باشد.

بعد از تهیه پیاز باید هرچه سریعتر اقدام به کشت آن نماییم زیرا پیازچه وقتی که در هوای آزاد قرار دارد در معرض انواع آفت و بیماری ها می باشد و دلیل دوم اینکه در صورت جمع کردن توده ای پیاز در یکجا باعث افزایش دمای پیازچه ها شده و این شرایط منجر می‌شود که قوه نامیه پیازچه به شدت پایین بیاید و شرایط برای انواع بیماری ها افزایش یابد، هرچقدر فاصله بین آوردن پیازچه ها تا کاشت آنها کمتر باشد بهتر است.

پیاز زعفران

یکی از خدماتی که مجموعه ماه‌چین به کشاورزان ارائه می‌دهد تامین پیاز زعفران مرغوب و ارسال آن به سراسر کشور به همراه ارائه مشاوره رایگان کشت زعفران می‌باشد که شما می‌توانید اطلاعات لازم را از طریق صفحه خرید پیاز زعفران جویا شوید.

گام ۳- ضدعفونی نمودن پیاز زعفران

ضد عفونی کردن پیاز زعفران

در کشت زعفران قبل از انتقال و کاشت پیازچه باید حتماً پیازچه ها را ضدعفونی نمود، این کار را می توان توسط یک مخزن ۱۰۰ الی ۲۰۰ لیتری انجام داد. باید در این مرحله اقدام به تهیه قارچ کش کاربندازیم و کنه کش پروپارژیت نماییم، در داخل مخزن بسته به حجم مخزن از قارچ کش کاربندازیم به میزان دو در هزار و سم کنه کش پروپارژیت به میزان یک و نیم در هزار مایع ضدعفونی کننده را آماده می نماییم در این مرحله باید پیازچه ها را در حجم ۵ الی ۱۰ کیلوگرمی داخل یک ظرف قرار داده و در داخل مخزن به مدت ۳۰ الی ۶۰ ثانیه فرو برده بعد اقدام به کشت پیاز چه ها می نماییم.

گام ۴- عملیات کاشت زعفران

کاشت نواری زعفران

وقتی که زمین را آماده کردیم و اقدام به تهیه پیازچه و ضدعفونی آن نمودیم، باید به خاک انتقال بدهیم. پیازچه زعفران را می توان از موقع خزان بوته کشت نمود.

بهترین زمان کاشت زعفران

بهترین زمان کشت زعفران خرداد ماه و اوایل شهریور ماه می باشد. بهتر است از کاشت پیازچه در اواخر تیر و اوایل مرداد خودداری نمود زیرا در این موقع از سال هوا و زمین بسیار گرم می باشد و احتمال اینکه رطوبت پیازچه موقع جابجایی از بین رود و پیازچه صدمه ببیند بالا می باشد.

روش های کاشت زعفران

از روش های مختلف برای کشت زعفران استفاده میشود:

  • کشت کپی و چاله ای
  • کشت نواری

 کشت کپه ای زعفران

در این روش توسط بیل اقدام به حفر چاله به عمق و عرض ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر می نماییم در این مرحله یک نفر به تعداد ۳ تا ۱۵ عدد پیازچه در داخل هر چاله قرار داده و نفر بعدی اقدام به پوشاندن پیازچه ها توسط بیل می نماید و سطح زمین را مسطح می‌کند، فاصله هر چاله با چاله بعدی بین ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر در یک ردیف  و با ردیف کناری ۲۵ تا ۳۰ سانتی متر را در نظر میگیرند.

 کشت نواری زعفران

این روش به دو صورت انجام میگیرد :

  1. کشت نواری معمولی با تراکم کم ۳ تا ۴ تن در هکتار
  2. کشت آرمانی با تراکم ۸ تا ۱۰ تن در هکتار

کشت نواری معمولی با تراکم ۳ تا ۴ تن در هکتار

 

در این روش اقدام به حفر زمین به صورت شیاری توسط بیل یا تراکتور به عمق ۲۵ تا ۳۰ سانتی متر می نماییم، چند نفر شروع به چیدن پیازچه ها با فاصله هر پیازچه از هم ۸ تا ۱۰ سانتیمتر می نمایند، در مرحله بعد با بیل یا تراکتور اقدام به حفر شیار بعدی می‌نماییم و خاک شیار جدید را به روی شیاری که پیازچه زعفران داخل آن چیده شده انتقال میدهیم، فاصله هر شیار با شیار کناری ۳۰ تا ۴۰ سانتی متر می باشد متوسط برداشت در این روش از سال سوم به بعد ۱۲ تا ۱۵ کیلوگرم در هر هکتار می باشد.

 

کشت آرمانی زعفران

این روش دقیقا مشابه کشت نواری معمولی با تراکم ۳ تا ۴ تن در هکتار می باشد با این تفاوت که فاصله پیازچه ها با پیازچه کناری ۴ تا ۵ سانتی متر و فاصله هر شیار با شیار کناری ۲۰ تا ۳۰ سانتی متر می باشد، در این روش تراکم پیازچه در واحد سطح ۸ تا ۱۰ تن در هکتار می باشد متوسط برداشت زعفران در این روش از سال سوم به بعد ۲۰ تا ۲۵ کیلوگرم در هکتار می باشد.

گام ۵- آبیاری زعفران

پس از کاشت پیازچه ها که نهایتاً تا اواخر شهریور ماه طول می کشد از پانزدهم مهرماه هر سال اقدام به آبیاری می کنیم، در موقعیت های جغرافیایی مختلف بسته به شرایط آب و هوایی از اوایل مهر ماه تا اواسط آبان ماه اقدام به آبیاری زعفران می‌کنند.

گل دادن زعفران تا حدود زیادی تابع آبیاری اولیه می‌باشد در این خصوص برای اینکه در برداشت زعفران به مشکل بر نخوریم زمین را به قطعات مختلف تقسیم بندی می کنیم و با فاصله چند روز از هم هر قطعه را آبیاری می کنیم تا بدین صورت در دوران اوج گلدهی قطعات با یکدیگر همزمان نباشد.

قبل از گلدهی یک آبیاری عمیق و بعد از گاورو شدن زمین اقدام به سله شکنی می کنند.  بعد از برداشت زعفران به طور کامل بسته به شرایط آب و هوایی و بارندگی منطقه اقدام به آبیاری دوم در آذر ماه و آبیاری سوم در اواسط دی ماه می کنند، در مناطقی که بارندگی در پاییز و زمستان مطلوب باشد آبیاری سوم نیاز نیست انجام شود.

آبیاری زعفران با نوار بارانی شیار دار

آبیاری زعفران با نوار بارانی شیاردار

گام ۶- سله شکنی مزرعه زعفران

بعد از آبیاری اول و  قبل از گلدهی مزرعه باید زمین را سله شکنی کرد، به طوری که پیازچه ها صدمه نبینند بهترین وسیله برای سله شکنی کج بیل، بیل شیاردار، گاوآهن ایرانی و یا کولتیواتور با تیغه های افقی می باشد. این کار  باعث می شود که گلها به آسانی از خاک خارج شوند و کود حیوانی با خاک مخلوط شود و علفهای هرز را که تازه روییده اند از بین بروند.

گام ۷- مبارزه با  علف های هرز

علف های هرز از طریق رقابت کردن با گیاه زعفران از نظر آب مواد غذایی و نور خورشید سبب کاهش محصول می شوند، علاوه بر این ممکن است در مراحل کاشت و برداشت زعفران مزاحمت هایی ایجاد کنند و میزبان تعداد زیادی از بیماریها و آفات و نماتدها باشد، در مزارع زعفران بعد از آبیاری دوم( که بعد از برداشت گل زعفران صورت می‌گیرد) وجین انجام می‌شود.

وجین کردن باعث از بین رفتن علفهای هرز مزرعه می شود تا حد امکان نباید از سموم علف کش جهت از بین بردن علفهای هرز استفاده نمود چون علف کش ها بر روی پیازچه زعفران اثرات منفی بر جای می‌گذارند.

گام ۸- مبارزه با آفات زعفران

مهمترین آفت زعفران کنه و موش صحرایی می باشد. جهت شناسایی آفات و اینکه متوجه شویم که آیا پیازچه ها سالم هستند باید به طور متناوب اقدام به بازدید زمین و پیازچه ها نمائیم.

متوسط باید ماهی ۳ بار یا هر ۱۰ روز یکبار اقدام به حفر شیارها یا چاله در نقاط مختلف مزرعه نموده و پیازچه ها را بررسی نماییم تا از سالم بودن و آلوده نبودن پیازچه ها مطمئن شویم.

کاشت زعفران

جهت مقابله با کنه از کود گرانوله گوگرد استفاده می کنیم. گوگرد هم خاک را اسیدی تر می کند و هم باعث از بین رفتن بسیاری از افات از جمله کنه می شود. برای بهره مندی از فواید گوگرد باید قبل از آبیاری اول گوگرد را به میزان ۳۰ کیلوگرم در هر هزار متر پخش کرده و با خاک مخلوط کنیم، سپس اقدام به آبیاری کنیم.

جهت مقابله با موش های صحرایی اقدام به استفاده از تله موش، سموم موش کش و گاز متان می‌کنیم.

بهترین و سریعترین عمل در از بین بردن موش های صحرایی تزریق گاز متان ( کپسول گاز خانگی )  به لانه موش می باشد،  بدین صورت که تمامی سوراخ های ورودی و خروجی لانه را به غیر از یک سوراخ گرفته و با شلنگ گاز اقدام به تزریق گاز به داخل لانه می کنیم این روش در ۹۰ درصد مواقع نتیجه عالی از خود نشان داده است.

گام ۹- برداشت گل زعفران

برداشت زعفران بستگی به زمان آبیاری آن دارد ولی عمدتاً در آبان ماه زعفران شروع به گلدهی می‌کند که در طول ۲۰ الی ۳۰ روز فصل گلدهی باید هر روز گلبرگ های زعفران را بچینید.

 

سخن آخر

اگر سوالی در زمینه کشت زعفران و پیاز زعفران دارید می‌توانید از طریق قسمت نظرات در پایین و یا در پیج اینستاگرام ماه چین از ما بپرسید. کارشناسان ماه چین در کوتاه ترین زمان به سوالات شما پاسخ خواهند داد.

۴.۱/۵ ( ۳۴ نظر )
خرید پیاز زعفران

مقاله‌های مشابه برای شما

مصرف روزانه زعفران
مقدار مجاز مصرف زعفران، روزانه چه مقدار زعفران مصرف کنیم؟

برای مصرف زعفران استاندارد های متفاوتی وجود دارد، از قبیل مصرف زعفران در هر نوبت، ... (بیشتر)

تشخیص زعفران اصل از تقلبی
۸ راه ساده برای تشخیص زعفران اصل از تقلبی، آگاهانه زعفران بخرید

یکی از مهمترین مواردی که باید در خرید زعفران رعایت کنیم این است که زعفران ... (بیشتر)

صادرات زعفران
مراحل صادرات زعفران در ایران چگونه است؟

در این مقاله قصد داریم تا شما را با چگونگی فرآیند صادرات زعفران در ایران ... (بیشتر)

نظر شما چیه؟ برای ما خیلی مهمه



  1. Avatarمسعود گفته:

    سلام اگرمیشه فیلم کاشت زعفران تا برداشت ان را پخش کنید

  2. Avatarسعید گفته:

    سلام مزرعه زعفران من در سال دوم هست برداشت گلبرگ صورت پذیرفته الان باید علف های زمین رو نی چین کنیم یا علف ها بعد از آغاز فصل سرما یخ زده و نابود میشن و نی چین رو باید در فصل بهار سال آینده انجام بدم؟با تشکر

    • تیم تحریریه ماه‌چینتیم تحریریه ماه‌چین گفته:

      منظورتون رو از نی چین نمیفهمم
      برای اینکه موقع برداشت زعفرون علف هرز نداشته باشید باید قبل از اینکه تیج ها به سطح خاک برسن با دستگاه تیلر زمین رو نرم کنید و علف هرز رو از بین ببرید.

  3. Avatarفرخ گفته:

    سلام در روش گلخانه ای چند بار میشود زعفران برداشت کرد

  4. Avatarنجفی گفته:

    سلام استاد
    قیمت پیازچه مرغوب هر کیلو گرم چقدر است. لطفا
    جهت کاشت در منطقه جنوب آذربایجان شرقی. با تشکر
    علم اله نجفی

  5. Avatarرحمان گفته:

    نظرتون در مورد کشت گلخانه ای چیه ایا توجیه اقتصادی داره یا سنتی بهتره .

  6. AvatarNavid گفته:

    سلام.برای شروع کاشت زعفران ایروپونیک در هر فصلی میشه اقدام کرد؟اگه نه باید از چه فصلی شروع بشه؟

  7. Avatarسینا گفته:

    سلام درمشهد زعفران کاشتم سال دومش هست ۱۵ مهر ابیاری کردم اما
    اما هنوز هیچ گلی پدیدار نشده
    نمیدانم مشکلش چیه
    لطفا شما راهنمایی کنید

  8. AvatarNazanin گفته:

    سلام ،سپاس از مقاله مفید و توضیحات کاملتون،میخواستم بدونم در منطقه نور آباد استان فارس که اونجوری که گفته بودید زمین شنی نیست موردی پیش نمیاد برای کشت زعفران؟؟!آیا آب و هوا مساعده برای کشت؟

    • تیم تحریریه ماه‌چینتیم تحریریه ماه‌چین گفته:

      سلام
      بله میتونید کشت کنید، اتفاقا سمت منطقه شما هم زعفرون زیاد کشت میشه و میتونید وارد این حوزه بشید
      زمین اگر موردی داشته باشه میشه اون رو تقویت کرد

  9. Avatardani9045 گفته:

    آیا در شهرستان رباط کریم میشه زعفران کاشت ؟ نتیجه می ده ؟

  10. Avatarرضا قاسمی گفته:

    سلام الان ده روز از آبان رفته میشه زعفران کاشت؟؟؟

  11. Avatarعلی گفته:

    سلام خسته نباشیدمن ازتبریزشهرستان میانه می خواستم بدونم زعفران تو منطقه ما هم جواب می ده من حدود پنج هزار متر زمین دارم چقدر پیازچه تهیه کنم و چطور بهترین زعفران انتخاب کنیم درضمن قیمت پیازچه الان چنده تشکر می کنم از زحمات قبلیتون

  12. Avatarسعید گفته:

    سلام و خسته نباشید خدمت کارشناسان ماه چین از مطالب خوبتون بهره بردیم .خدمت شما عرض کنم که من تازه میخواهم کار کاشت زعفران را شروع کنم وزمینی حدودا دو هزار متری دارم خواستم بودنم که برای شروع کار باید از کجا پیاز زعفران خوب تهیه کنم و چه مقدار پیاز زعفران لازم هست برا کاشتن و همچنین چه موقع باید کاشت را انجام داد مممون.

  13. Avatarعسکری گفته:

    من فکر میکنم بهترین زعفران دنیا ماله خراسانه مهندس

  14. Avatarخسروی گفته:

    با سلام.میشه زعفرون رو در محیط خونه و باغچه یا گلدون کاشت؟ آموزش های لازم برای کاشت تو همچین محیطی رو از کجا میتونیم یاد بگیریم

    • تیم تحریریه ماه‌چینتیم تحریریه ماه‌چین گفته:

      سلام
      بله میتونید زعفران رو توی گلدون یا باغچه کشت کنید ولی باید حواستون به آبیاری باشه
      همین مقاله برای کاشت کفایت میکنه

  15. Avatarابوالفضل گفته:

    سلام میخواستم بدونم الانم میشه زعفران کاشت هنوز دیر نشده؟؟
    برای امتحان یه مقدار کم میخواستم بکارم

  16. Avatarعلی گفته:

    سلام کشت هیروپونیک برای زعفران بهتره یا آیروپونیکو چرا؟
    با تشکر.

  17. Avatarمینا گفته:

    ببخشید سوال تکراری پرسیدم. فکر کردم سوال قبلیم ثبت نشده.

  18. Avatarمینا گفته:

    سلام جایی هست که کشت زعفران رو به صورت رایگان اموزش بدن?

  19. Avatarحجت گفته:

    سلام ممنون از اینکه راهنمایی وشکیبای میکنید من یک هتکار زمین در چهار محال بختیاری دارم منطقه ما سرد سیر میباشه و برف زیادی میبارد. میخواستم بدونم. در منطقه ی ک برف باران زیاد ریزش داره زعفران میشه بکارم

    • تیم تحریریه ماه‌چینتیم تحریریه ماه‌چین گفته:

      سلام
      اتفاقا زعفران گیاهی به شدت سرما دوست هست و تو مناطق سردسیر بازدهی فوق العاده‌ای داره
      تو منطقه همدان که از بسیار سردسیر هست چند صد هکتار مزرعه زعفران وجود داره
      پیشنهاد می‌کنم اگه شرایطش رو دارید حتما کشت کنید

  20. Avatarمینا گفته:

    سلام من میخوام اول یه دوره اموزشی برم بعد شروع بکار کنم به نظر شما کجا میتونم اموزش ببینم?

  21. Avatarفاطمه گفته:

    با سلام. آیا در مازندران در شهر ساری می توان زعفران کاشت؟ یا باید به خاطر آب و هوای مرطوب به کاشت زعفران گلخانه ای پناه برد؟

    • تیم تحریریه ماه‌چینتیم تحریریه ماه‌چین گفته:

      سلام
      زعفران به گیاه نیمه گرمسیری هست و تو مناطقی که زمستان های ملایم و تابستون های گرم و خشک داره رشد خیلی خوبی داره
      تو مناطق کوهستانی مازندران زعفران هم کشت شده و بازدهی خوبی هم داشته

  22. Avatarآذری گفته:

    سلام ممنون بابت مطالب خوبتون،امسال سال دوم زعفران های ما هست کی اولین آبیاری رو انجام بدیم؟

  23. Avatarمحمد گفته:

    سلام.برای پیاز زعفرونی که آلوده به قارچ شده و تازه هم کاشته شده بهترین زمان آبیاری کی هست؟؟

  24. Avatarجواد اسفندیاری گفته:

    الان یعنی اوایل شهریور زعفرون کاشتن میخواستم بدونم کی باید اولین آب رو بدم؟؟

  25. Avatarمرضیه گفته:

    سلام
    ممنون از مطلب خودتون،
    من میخواستم بدونم تو کشت کپه ای برای هر هکتار چند پیاز لازمه؟
    و اینکه پیاز یک ساله رو باید بکاریم یا چند ساله؟

    • علی قیطاسیعلی قیطاسی گفته:

      سلام
      خیلی ممنونم
      کشت کپه‌ای تقریبا منسوخ شده هستش
      برای کشت آرمانی تا ۱۰ تن در هر هکتار می‌تونید پیاز کشت کنید
      پیاز چند ساله کشت میشه

  26. Avatarاحمد گفته:

    مرسی از مطلب مفیدتون
    واقعا مفید بود