اصطلاحات رایج از کاشت تا برداشت زعفران برای کشت اولی ها

اصطلاحات کاشت زعفران؛ راهنمای جامع از کاشت تا برداشت برای زعفران‌کاران

اصطلاحات رایج در کاشت تا برداشت زعفران زبان مشترک میان کشاورزان، کارشناسان و فعالان این حوزه است که اغلب ریشه در تجربه های بومی کشاورزان دارند و نقش مهمی در انتقال دانش عملی ایفا می کنند. بسیاری از این اصطلاحات، نقش مهمی در درک بهتر مراحل تولید و اجرای دقیق تر توصیه های فنی دارند. دانستن اصطلاحات کاشت زعفران به درک درست فرایند تولید، تصمیم گیری بهتر و کاهش خطاهای پر هزینه کمک می کند. بنابراین تسلط بر این واژه ها یکی از پایه های موفقیت در تولید زعفران به شمار می آید.

نگاهی سریع به مقاله اصطلاحات کاشت زعفران

اصطلاحات کاشت زعفران از شناخت اجزای گل مانند کلاله و پرچم گرفته تا انواع زعفران بر اساس بخش های کلاله مانند نگین، دخترپیچ، پوشال و سرگل را در بر می گیرند. انواع بیماری ها و آفات زعفران همچون بیماری سیاهکی یا قارچ ریزوکتونیا، مراحل کوددهی زعفران (حیوانی، گرانوله، زاج آب و …) و آبیاری زعفران (گل آب، زاج آب، زرد آب و …) پر از اصطلاحاتی می باشند که به وفور در میان زعفران کاران مورد استفاده قرار می گیرد و کشاورزان و متخصصان حوزه زعفران مستلزم آشنایی با آنها هستند.

اصطلاحات کاشت زعفران

اصطلاحات کاشت زعفران به عنوان پلی میان دانش بومی و علم کشاورزی، ابزارهایی کاربردی برای مدیریت بهتر مزرعه محسوب می شوند. این اصطلاحات که از شناخت ساختار گیاه و پیاز زعفران آغاز می شود و تا مراحل کاشت، رشد، آبیاری، تغذیه، عملیات داشت، برداشت، فرآوری و حتی عرضه محصول ادامه پیدا می کنند. در ادامه به توضیح این اصطلاحات می پردازیم.

انواع بخش های زعفران

دانستن اجزای مختلف زعفران به مدیریت بهتر فرآیند برداشت تا فرآوری زعفران کمک بسیاری می کند؛ مخصوصا در هنگام پاک کردن زعفران، چرا که باعث می شود هر بخش کلاله، به طور اصولی جدا شود و علاوه بر حفظ کیفیت محصول، از هدر رفت زعفران جلوگیری می شود. گل زعفران از بخش های مختلفی تشکیل شده است که شامل موارد زیر می باشد:

• ۶ عدد گلبرگ بنفش رنگ در قسمت بالای گل
• ۳ عدد کلاله قرمز رنگ
• ۳ عدد پرچم زرد رنگ در مرکز گل
• ریشه یا خامه سفید رنگ که در زیر خاک قرار دارد و به پیاز زعفران متصل است.
• برگ های باریک و کشیده سبز رنگ
• پیاز زعفران که به شکل دایره ای یا بیضی زیر خاک قرار دارد.

تیج زعفران (جوانه زعفران)

تیج زعفران در اصطلاحات کاشت زعفران به جوانه ای گفته می شود که از پیاز زعفران رشد می کند و تا سطح خاک بالا می آید. تیج زعفران، رنگ سفید مایل به کرمی رنگ دارد و در ادامه از همین تیج زعفران است که ساقه و در نهایت گل زعفران رشد می کند. همه تیج ها و جوانه های پیاز به گلدهی ختم نمی شوند؛ بلکه صرفا تیج مرکزی قابلیت گلدهی را دارد.

انواع زعفران

زعفران بر اساس برش های مختلف کلاله در زمان پاک کردن گل آن، انواع زعفران را تشکیل می دهند که شامل سوپر نگین، سرگل، پوشال، ریشه، دسته یا دخترپیچ، نرمه یا شکسته می باشند. هر نوع زعفران از نظر شکل ظاهری، میزان خلوص کلاله و روش فرآوری ارزش متفاوتی دارد و دانستن انواع زعفران و تفاوت های آن ها به تولیدکننده کمک می کند، محصول خود را آگاهانه فرآوری، قیمت گذاری و عرضه کند تا از نظر کیفیت بیشترین بهره را ببرد. جدول زیر به معرفی انواع زعفران و مقایسه آنها پرداخته است.

کودهای زعفران

در فرآیند کشت زعفران، اصطاحات کاشت زعفران نظیر انواع کود، به کشاورزان زعفران کمک می کند تا به طور بهینه از کود ها استفاده کنند. کوددهی زعفران نقش مهمی در بازدهی، درشت تر شدن کلاله، افزایش گلدهی و مقاومت زعفران در برابر تنش ها دارد. با استفاده از جدول کوددهی زعفران به عنوان یک برنامه منظم و ترکیبی کودی، می توان نیاز های غذایی زعفران را در زمان مناسب تامین و با حفظ سلامت مزرعه، کیفیت و کمیت زعفران را افزایش داد.

برای آشنایی با اصطلاحات کاشت زعفران در حوزه کود به معرفی پنج مرحله از کوددهی زعفران می پردازیم:

کود حیوانی

کود گاوی پوسیده یکی از اصطلاحات کاشت زعفران در مرحله کوددهی مزرعه زعفران است که به عنوان بهترین کود حیوانی مناسب زعفران، در اوایل تابستان و قبل از کاشت پیاز زعفران انجام می گیرد تا شرایط ایده آلی برای رشد پیاز زعفران فراهم کند.

کود آلی یا گرانوله (پایه)

کود آلی زعفران با تقویت خاک و افزایش مقاومت گیاه، موجب کاهش رشد قارچ ها و عوامل بیماری زا شده و گیاه و خاک را سالم تر نگه می دارد. علاوه بر این کود های آلی زعفران به گیاه زعفران در جذب بهتر مواد غذایی از خاک و کاهش هدر رفت کود کمک می کند. کود آلی زعفران در اواخر تابستان پس از کاشت زعفران انجام می گیرد.

کود آلی مخصوص زعفران | گل آب زعفران ماه چین

۷۱۵,۰۰۰ تومان

مشاهده و خرید

کود زاج آب اولیه

کلمه زاج آب برگرفته از زاییج آب به معنی آب در زمان زایش زعفران است که به آبیاری در زمان تکثیر زعفران اشاره دارد. کوددهی زاج آب در اواخر آبان و اوایل آذر به همراه آبیاری سطحی پس از پایان برداشت زعفران صورت می گیرد. هدف از کوددهی زاج آب زعفران تقویت زمین برای محصول های سال بعد، رشد و قوی تر شدن پیازهای دختری و افزایش بازدهی مزرعه در سال های بعدی می باشد.

کود زاج آب ثانویه

کوددهی زاج آب ثانویه از اصطلاحات کاشت زعفران در مرحله چهارم کوددهی می باشد که حدود ده روز تا دو هفته بعد از زاج آب اولیه همراه با آبیاری و به منظور رفع تنش و جلوگیری از یخ زدگی گیاه زعفران در فصل زمستان انجام می شود.

پکیج کودی زاج آب ثانویه زعفران

۳,۳۰۰,۰۰۰ تومان

مشاهده و خرید

محلول پاشی

محلول پاشی زعفران از اصطلاحات کاشت زعفران در مرحله آخر کوددهی است که به صورت اسپری روی برگ های گیاه زعفران کوددهی می شود و از زمستان (اوایل دی ماه) شروع و با توجه به شرایط اقلیمی هر منطقه تا اوایل بهار (اواخر فروردین) ادامه می یابد. این مرحله از کوددهی زعفران در تقویت پیاز، افزایش مقاومت گیاه و بهبود کیفیت و کمیت محصول نهایی تاثیر بسزایی دارد.

کود محلول پاشی مزارع کوچک ۳ مرحله‌ای

۳۹۰,۰۰۰ تومان

پکیج کودی حرفه ای محلول‌پاشی برای زعفران ۶ مرحله‌ای

۱۵,۲۰۰,۰۰۰ تومان

خرید پکیج محلول پاشی زعفران از ماه چین

مشاهده همه

آبیاری

هر چند زعفران گیاهی کم آب است و حتی در مناطق خشک قابل کشت است اما نیازمند آبیاری در چهار مرحله به منظور رشد بهتر گیاه و افزایش کیفیت و کمیت محصول وابسته به اقلیم منطقه در زمان بندی متفاوت می باشد. مراحل آبیاری زعفران به همراه اصطلاحات کاشت زعفران در این مرحله، زمان و شدت آن در جدول زیر نمایش داده می شود:

سله شکنی

سله شکنی یکی از اصطلاحات کاشت زعفران است و به فرایندی اشاره دارد که با استفاده از تیغه تیلر یا کولتیواتور، چند سانتی متر از سطح خاک شیار داده می شود و به اصلاح ساختاری سطح خاک کمک می کند. سله شکنی مزرعه زعفران یکی از کارهای ضروری بعد از آبیاری اول (در مهرماه) می باشد که به هدف نرم کردن سطح سفت خاک، انتقال بهتر مواد مغذی و کود به ریشه ها، کمک به خروج راحت تر تیج های زعفران از زمین و بهبود تهویه خاک انجام می شود.

تیغه تیلر مخصوص زعفران

۶,۵۰۰,۰۰۰ تومان

مشاهده و خرید

بیماری و آفات زعفران

زعفران با داشتن بو و مزه مطلوب برای بسیاری از حیوانات و حشرات منبع تغذیه ای است و به همین دلیل زعفران در معرض بیماری و آفات گوناگونی قرار دارد. برخی از حیوانات و حشرات مانند کنه پیاز زعفران، کرم پیاز خوار و… باعث به وجود آمدن خسارت و از بین رفتن پیازهای زعفران می شوند. قارچ ها و آفت ها نیز از تهدیدات مزرعه زعفران محسوب می شوند که از مهم ترین آنها می توان به بیماری سیاهکی، بیماری زوال، بیماری پوسیدگی پیاز زعفران، قارچ ریزوکتونیا و تریپس بنه اشاره کرد.

اصطلاحات کاشت زعفران مربوط به آفات زعفران، به زعفران کاران کمک می کند تا با شناسایی دقیق آفات و بیماری ها، برای کنترل این مشکلات از سموم به طور بهینه استفاده کنند.

سموم و آفت کش برای زعفران

مبارزه با آفات، بیماری ها و علف های هرز بخش مهمی از فرایند کشت زعفران به شمار می آید و آشنایی با اصطلاحات کاشت زعفران در این حوزه برای زعفران کاران اهمیت دارد. در مدریت مزرعه زعفران از سموم مختلف با کاربردهای متفاوت نام برده می شود. در ادامه به معرفی چند آفت کش و سم برای مزرعه زعفران می پردازیم:

• علف کش سوپرگالانت برای کنترل علف های هرز مزرعه زعفران استفاده می شود.
• برای مقابله با خسارت جوندگانی مانند موش به پیاز زعفران و کاهش عملکرد پیاز، زاپی گاردن به عنوان موش کش مورد استفاده قرار می گیرد.
• پاستا موش کش نوعی طعمه آماده مصرف برای کنترل جوندگان است.

موش کش و جونده کش محبیتال

۱۹۰,۰۰۰ تومان

مشاهده و خرید

آزمایش خاک

یکی از اصطلاحات کاشت زعفران آزمایش خاک می باشد که به منظور بررسی کیفیت و اطمینان از وجود شرایط مناسب خاک مزرعه پیش از کاشت زعفران، انجام آزمایش خاک ضروری است. آنالیز دقیق خاک مزرعه کمک می کند. بهترین زمین برای کاشت زعفران انتخاب شود و محصولی با کیفیت و حداکثر بازدهی برداشت گردد. نمونه خاک جهت آنالیز در آزمایشگاه های دولتی وابسته به جهاد کشاورزی و مراکز خصوصی متعددی صورت می گیرد.

زعفران اتویی یا پرسی

زعفران اتویی یا پرسی از خشک کردن کلاله های زعفران به شکل صاف و یکدست در دستگاه خشک کن زعفران به دست می آید. به دلیل ظاهر زیبا و اتویی کشیده شده زعفران به آن، زعفران اتویی می گویند و چون در دستگاه خشک کن زعفران فرایند خشک شدن را طی می کند، کیفیت خود را حفظ کرده است. زعفران پرسی به دلیل حفظ عطر، رنگ و طعم خوش زعفران، بهترین زعفران بازار معرفی می شود.

دستگاه خشک کن زعفران ماه‌چین

۷۹,۰۰۰,۰۰۰ تومان

مشاهده و خرید

اصطلاحات محلی زعفران

از آنجایی که زعفران سال هاست در ایران کاشت می شود، در زندگی و فرهنگ مردم محلی ریشه دوانده است. بنابراین اصطلاحات محلی بسیاری در حوزه زعفران وجود دارد که توسط زعفران کاران محلی مورد استفاده قرار می گیرند. زعفران عرفی یا روال، در اصطلاح محلی به زعفرانی گفته می شود که کیفیت متوسطی دارد و در بازار به وفور پیدا می شود. زعفران آس سر فصلی، یکی دیگر از اصطلاحات محلی زعفران است که به زعفرانی که قلم درشت و بدون هیچ گونه مشکلی باشد، گفته می شود.

سخن پایانی مقاله اصطلاحات کاشت زعفران

تحقیقات انجام شده در زمینه تاریخچه زعفران نشان می دهد که زعفران از دیرباز در ایران کشت و مصرف میشده است. ریشه عمیق گیاه زعفران در تاریخ و فرهنگ ایران موجب شده است که آشنایی بیشتری با این گیاه در ایران وجود داشته باشد و اصطلاحات کاشت زعفران به طور تخصصی در میان زعفران کاران مورد استفاده قرار گیرد. آشنایی با اصطلاحات کاشت زعفران مانند یادگیری زبان تخصصی کشاورزان زعفران است که علاوه بر امکان انتقال بهتر تجربه، درک دقیق تر فرآیند ها و مراقبت های لازم برای رشد و برداشت زعفران را نیز فراهم می کند.

محمد جواد قیطاسی
نویسنده و هم‌بنیانگذار ماه چین

همیشه آرزو داشتم یک منبع آموزشی جامع زعفران وجود داشت تا علاوه بر یادگیری ساده تر صنعت زعفران، از پیشنهادات آموزشی و دنیای جدید آن استفاده میکردم. آن آرزو، اکنون، “ماه چین” نام دارد.