زعفران گلخانه ای در چین، رقیبی تازه نفس برای زعفران ایرانی

مدتی است که بحث زعفران گلخانه ای در چین بر سر زبان‌ها افتاده است و همه جا سخن از این موضوع است که زعفران چین در حال تسخیر بازار جهانی است و ایران نیز تنها نظاره‌گر این موضوع است. آیا این موضوع صحیح است و اتفاق افتاده است و یا اینکه برنامه‌ای برای فرداست و هنوز اتفاقی نیفتاده است.

تفاوتی نمی‌کند چین، افغانستان و یا کشورهای عرب‌نشین، بازار همواره پویا می‌باشد و در حال تغییر کردن است. اگر نجنگیم و بازاری را که نیاکان ما سال‌ها برای خلق آن زحمت کشیده‌اند را بازپس نگیریم طولی نخواهد کشید که شاهد واردات زعفران نیز خواهیم بود. هر ایرانی باید یک سفیر زعفران ایران باشد و به هر شکلی که می‌تواند زعفران ایرانی را به همگان بشناساند.

زعفران گلخانه ای در چین

چین مدت‌هاست که اقدام به کشت گلخانه‌ ای و سنتی زعفران کرده است و این موضوع مسئله جدیدی نیست. کشور چین مدتی است که در حال ایجاد یک تحول بزرگ در حوزه اقتصادی است و می‌توان گفت به این هدف خود نیز دست‌یافته‌است. اکنون چینی‌ها در صدر اخبار اقتصادی هستند و در واقع هر چیزی را تولید و صادر می‌کنند.

زعفران نیز از این قاعده مستثنی نیست و چینی‌ها در صدد افزایش تولید و گسترش زعفران در این کشور هستند. زعفران در زمان سلسله مینگ به چین وارد شد و از آن زمان تا کنون به عنوان یک ادویه و گیاه دارویی با ارزش در بین چینی‌‌ها مشهور مانده است.

اهداف چین در کشت زعفران

زعفران گلخانه‌ ای در چین با اهداف مختلفی کشت می‌شود که برخی از آن‌ها به شرح زیر است:

کاهش واردات زعفران

چیزی در حدود 80 درصد از مصرف زعفران کشور چین از واردات و از کشورهایی همچون ایران و دیگر کشورهای واسط تامین می‌شود. یکی از اهداف اصلی چین از گسترش کشت زعفران گلخانه ای در چین کاهش میزان واردات زعفران به این کشور است.

در واقع چینی‌ها سال‌هاست که در تلاش هستند تا در زمینه تولید زعفران به خودکفایی برسند و کشت زعفران گلخانه ای در چین یکی از همین تلاش‌هاست. هم ‌اکنون با اقداماتی که چینی‌ها در این زمینه انجام می‌دهند توانسته‌اند درصدی از زعفران مورد نیاز خود را تامین کنند.

توان‌مند و ثروتمندسازی جوانان چینی

یکی دیگر از اهداف چینی‌ها در زمیه زعفران گلخانه ای ایجاد اشتغال و توان‌مند‌سازی جوانان چینی می‌باشد. چینی‌ها در بسیاری از زمینه‌ها و نه تنها در زمینه کشت زعفران اقدام به ایجاد اشتغال کرده‌اند و از این بابت نیز بسیار موفق بوده‌اند. چینی هم‌اکنون یکی از غول‌های اقتصادی دنیاست که درصد بزرگی از بازار جهانی را در اختیار دارد.

اقدامات چین در زمینه زعفران

برخی از اقدامات چین در راستای ورود به بازار زعفران و گسترش کشت زعفران گلخانه ای در چین به شرح زیر می‌باشد:

ایجاد تعاونی‌های کشت زعفران در چین

در چین تعاونی‌هایی به منظور گسترش زعفران و افزایش نرخ نفوذ آن در بین کشاورزان چینی شکل گرفته است تا اقدام به تبلیغ زعفران گلخانه ای در چین بکنند. این افراد به طور مداوم در حال آموزش و یادگیری و گسترش مفاهیم تئوری کشت زعفران هستند.

این تعاونی ها به کشاورزان کمک می‌کنند تا اقدام به کشت زعفران کرده و کار خود را گسترش دهند. تمرکز اصلی در این تعاونی‌ها افزایش بازدهی کشت زعفران است. مراجع دانشگاهی چین نیز در این راستا فعال هستند و در حال تحقیق و پژوهش برای افزایش بازدهی زعفران گلخانه ای در چین هستند.

اقدام به آموزش رایگان به افراد روستایی

یکی از اقداماتی در چین به وضوح مشاهده می‌شود آموزش‌های رایگان کشت زعفران سنتی و گلخانه‌ای است. فردی به نام ژائو چونچنگ در مصاحبه با یک خبرگزاری محلی بیان کرده بود که پس از پایان دوران تحصیلات و فارغ‌التحصیلی از دبیرستان به محل‌های آموزش کشت زعفران تعاونی یینگ مراجعه کرده آموزش‌های لازم را دیده است.

او پس از گذراندن دوره‌‌های آموزشی به محل زندگی خود بازگشته و اقدام به کشت زعفران گلخانه‌ ای کرده است و هم‌اکنون نیز صاحب یک گلخانه زعفران نسبتا بزرگ در چین است.

آیا تولید زعفران در چین برای زعفران ایران مشکل‌ساز است؟

همان‌طور که گفتیم چینی‌ها سال‌هاست که وارد زمینه تولید زعفران شده‌اند و هم‌اکنون نیز پیشرفت‌های خوبی را داشته‌اند اما آن‌طور که باید نتوانسته‌اند یا شاید هم نخواسته‌اند که بازار زعفران را در اختیار خود بگیرند. به طوریکه در حال حاضر 80 درصد از زعفران مورد نیاز خود را وارد می‌کنند.

پس چین در حال حاضر خطر حادی برای زعفران ایران محسوب نمی‌شود مگر اینکه در سال‌های آتی با روندی دیگر به حرکت خود در بازار زعفران ادامه بدهند و قصد فتح بازارهای جهانی را داشته باشند.

محمد جواد قیطاسی
نویسنده و هم‌بنیانگذار ماه چین

همیشه آرزو داشتم یک منبع آموزشی جامع زعفران وجود داشت تا علاوه بر یادگیری ساده تر صنعت زعفران، از پیشنهادات آموزشی و دنیای جدید آن استفاده میکردم. آن آرزو، اکنون، “ماه چین” نام دارد.