کشت زعفران در همدان

۲۶ شهریور ۱۳۹۹

کشت زعفران در همدان برای بسیاری از کشاورزان یک رویا محسوب می‌شود، چراکه در ذهن آن‌ها نام زعفران با کویر و آفتاب گره خورده است. اما خوب است قدری بیشتر با شرایط همدان آشنا شویم تا بدانیم این خاک توان خلق زعفرانی مرغوب را دارد یا خیر؟

همدان استانی در غرب ایران و در دامان زاگرس می‌باشد. همدان آشیانه‌ی ماه‌چین و تاریخ زعفران جهان است. اسناد تاریخی بر این موضوع گواهی می‌دهند که مبدا پیدایش زعفران سرزمین آسیا و به طور خاص دولت مادها و مکان دقیق احتمالی آن شهرستان تویسرکان و حاشیه زاگرس بوده است. حال پس از قرن‌ها دوری بازهم خاک همدان میزبان این طلای سرخ است.

همدان استانی بر پایه‌ی کشاورزی

کشاورزان همدانی سال‌هاست که قسمت اعظمی از محصولات کشاورزی ایران را تامین می‌کنند و هر گوشه‌ای از این استان معدن یک محصول ناب کشاورزی است. از انگور ملایر گرفته تا سیب‌زمینی بهار، از هندوانه کبودراهنگ تا گردوی اسدآباد، هر چه بخواهید در این خاک به عمل می‌آید.

گذشته از تمام محصولاتی که در همدان کشت می‌شود کاشت زعفران نیز مدتی است در همدان رواج پیدا کرده است. با توجه به معضل کم‌آبی خصوصا در شهرستان‌های شمالی مانند کبودراهنگ و رزن و قهاوند لزوم تغییر الگوی کشت در این مناطق را ضروری می‌نماید.

 

کشت زعفران در همدان

همدان آشیانه‌ي ماه‌چین

ماه‌چین کار خود را از همدان شروع کرد و هم‌اکنون نیز مزراع اصلی ماه‌چین در این استان قرار دارد. در آغاز کار کشت زعفران در همدان خیلی‌ها با نگرانی تمام به ما می‌نگریستند و در ذهنشان می‌گفتند خراسان کجا و همدان کجا؟ چرا پولتان را دور می‌ریزید؟

لازم نیست که بگوییم برای شکستن این پیش‌فرض‌های غلط چه هزینه‌هایی که پرداختیم و چه سختی‌ها که کشیدیم چون مزارع ما در همدان خود بیانگر همه‌چیز است. شما در هر متر مربع از مزارع ماه‌چین نشانی از امید و تلاش را خواهید دید اگر اهل تماشا باشید.

آمار کاشت زعفران در همدان

آمار دقیق از کشت زعفران در همدان وجود ندارد و این آمار نیز مربوط به سال‌های گذشته است اما می‌توان با همین‌ها هم دیدی کلی به وضع کاشت زعفران در همدان پیدا کرد.

میزان کاشت زعفران در همدان چیزی در حدود 200 هکتار و میزان برداشت سالیانه زعفران چیزی در حدود 700 کیلوگرم می‌باشد. شهرستان ملایر با حدود 100 هکتار سطح زیر کشت زعفران بیشترین آمار را به خود اختصاص داده است.

رزن با 22 هکتار و کبودراهنگ با 20 هکتار و بهار با 17 هکتار در جایگاه‌های بعدی سطح زیر کشت زعفران قرار دارند.

آیا همدان مناسب کاشت زعفران می‌باشد؟

آب و هوای همدان

همدان در یک نگاه کلی استانی سردسیر و کوهستانی است. اما اگر دقیق‌تر نگاه بکنیم می‌توانیم در هر گوشه از آن آب و هوایی متفاوت را ببینیم. از لحاظ دما، همدان تابستان‌های نسبتا گرم و زمستان‌هایی سرد دارد و این به معنی افزایش کیفیت زعفران کشت شده است.

میانگین بارش باران سال زراعی در همدان چیزی حدود 350 میلی‌متر در سال است که با دوره‌ي رشد زعفران نیز همراه است و این یعنی آب کمتری برای کشت زعفران در همدان نیاز است. در مقام مقایسه می‌توانیم به کشت زعفران در اصفهان اشاره کنیم که با چیزی حدود 1200هکتار سطح زیر کشت زعفران، میانگین بارشی حدود 154 میلی‌متر در سال را دارد.

بارش باران تابستانه همدان چیزی نزدیک به صفر است که این موضوع بسیار مهم منجر به جلوگیری از آسیب به زعفران می‌شود.

در همدان شاهد 140 روز یخبندان هستیم که می‌تواند نقشی مهم در افزایش کیفیت زعفران داشته باشد.

 

طبیعت همدان

نگرش مسئولین

مسئولین بلند پایه همدان و جهاد کشاورزی این استان با توجه به نگرش کلی حکومت ایران مبنی بر تغییر الگوی کشت از کشت‌های پرآب به کم‌آب و پر بازده و لزوم ایجاد کشاورزی پایدار به دنبال گسترش کشت محصولات کشاورزی مانند گیاهان دارویی و زعفران می‌باشند و با اعطای تسهیلات و امتیازات ویژه و برگزاری کلاس‌های آموزشی در این راستا اقدام کرده‌اند.

با این نگرش ملی نسبت به تغییر در الگوی کشت کشاورزی بسیاری از مشکلات از سر راه کشاورزان برداشته خواهد شد و راه هموارتر از گذشته خواهد بود.

کشاورزی در همدان

اقتصاد همدان کاملا بر مبنای کشاورزی شکل گرفته است و مشکلاتی که برخی شهرهای صنعتی برای کشاورزان منطقه ایجاد می‌کنند را ندارد. فرهنگ کشاورزی و نگرش مردم یک منطقه عاملی موثر در موفقیت یک کسب و کار مبتنی بر کشاورزی است.

از آن گذشته استان همدان به گواه اسناد تاریخی مبدا اصلی کاشت و پرورش زعفران بوده و این موضوع می‌تواند در افزایش  کیفیت زعفران کشت شده در همدان تاثیر به سزایی داشته باشد. کیفیت زعفران همدان هم‌اکنون دوشاش کشاورزان خراسانی پیش می‌رود و طولی نخواهد کشید که با نگرش علمی کشاورزان همدان، زعفرانی با کیفیت‌تر از هر آن‌چه تا به حال دیده شده را تولید کنند.

موقعیت جغرافیایی همدان

همدان دروزاه‌ی غربی ایران است و هرچیزی که بخواهد به سمت مغرب زمین برود باید از همدان بگذرد. عراق و ترکیه دو کشور از اصلی‌ترین مقاصد صادراتی ایران در مرز‌های غربی ایران قرار گرفته‌اند و کشاورزان همدانی به سبب مراودات کشاورزی در گذشته، با تاجران کشورهای همسایه رابطه‌ي خوبی دارند و این به معنی تسهیل صادرات زعفران از همدان به دیگر کشورها می‌باشد.

از آن گذشته وجود فرودگاه و حمل و نقل ریلی  و همچنین گذرگاه سواری غرب ایران در همدان می‌تواند مزیتی خوب برای تسهیل تجارت زعفران این منطقه باشد.