کشت زعفران در قزوین

۲۶ شهریور ۱۳۹۹

کشت زعفران در قزوین مدت‌هاست انجام می‌شود و مربوط به امروز و دیروز نیست اما عدم وجود نگرش علمی نسبت به این محصول و عدم سازمان‌دهی مناسب کشاورزان این استان موجب کاهش سودآوری و افزایش ریسک کاشت زعفران در این استان شده است. امیدواریم با اقدامات خوبی که در راستای بهبود وضع کاشت زعفران در این استان شاهد هستیم آینده‌ای درخشان برای برند اختصاصی قزوین رقم بخورد.

ابتدا به بررسی شرایط عمومی استان قزوین به منظور کشت زعفران می‌پردازیم و سپس نکاتی را در باب اقدامات مورد نیاز جهت افزایش بازدهی کشت زعفران در استان قزوین یادآور خواهیم شد

آب و هوای استان قزوین

به طور کلی آب و هوای استان قزوین در تابستان خنک و در زمستان سرد می‌باشد و این همان چیزی است که زعفران به آن احتیاج دارد. بارش باران در طول سال زراعی در قزوین چیزی در حدود 320 میلی‌متر است. پرباران‌ترین نقطه استان قزوین دامنه‌های شمال‌شرقی در الموت با بارشی بالغ بر 550 میلی‌متر می‌باشد. این بارش باران موجب می‌شود تا کشاورزان زعفران‌کار قزوینی نیاز چندانی به آبیاری مزراع خود نداشته باشند.

تعداد روزهای یخبندان استان قزوین چیزی در حدود 90 روز می‌باشد و ماه‌های تیر و مرداد گرم‌ترین و ماه‌های دی و بهمن سرد‌ترین ماه‌های سال را در این استان تشکیل می‌دهند.

پوشش گیاهی قزوین به طور کلی به دو دسته جنگلی و مرتع تقسیم می‌شود، به طوریکه شهرستان‌های رودبار و الموت غالبا پوششی جنگلی و دشت قزوین مهم‌ترین دشت استان می‌باشد.

نواحی خشک استان قزوین از جنوب شرقی استان و مناطق بیابانی بوئین زهرا آغاز می‌شود و تا بخش‌های جنوبی تاکستان ادامه دارد. همین مناطق خشک و کم‌تر حاصل‌خیز نیز مورد هدف‌گذاری جهت توسعه کشت زعفران قرارگرفته‌اند.

اقتصاد در استان قزوین

قزوین به سبب نزدیکی به پایتخت و شرایط خوب منطقه‌ای یکی از مهم‌ترین مناطق اقتصادی و صنعتی ایران به شمار می‌آيد و دارای 8 شهرک صنعتی مهم و 2 شهرک صنعتی در دست احداث است. همچینین گردشگری یکی از مهم‌ترین بنیان‌های اقتصاد قزوین می‌باشد، به طوریکه متخصصان توریسم، قزوین را یکی از پرپتانسیل‌ترین مناطق گردشگری ایران می‌دانند و امیدوارند بتوانند توسعه‌ای در خور این تاریخ کهن برای قزوین رقم بزنند.

کشاورزی در قزوین

به گفته باستان‌شناسان عصر کشاورزی در منطقه ایران از دشت قزوین آغاز شده و سپس به دیگر مناطق ایران گسترش یافته است. هنگامی که در جاده‌های قزوین حرکت کنید خواهید دید که نبض زندگی همراه با کشاورزی می‌زند و کشاورزان چه عاشقانه می‌کارند و برداشت می‌کنند.

هر بار که هوس خریدن انگور به سرمان می‌زند بی اختیار به سمت انگور تاکستان کشیده می‌شویم و انگار باور کرده‌ایم که انگور یعنی تاکستان. انگور قزوین را کنار بگذاریم با زیتونش چه کنیم. گفته می‌شود پتانسیل‌های کشت زیتون در این استان به اندازه‌ای است که می‌تواند تمام نیاز زیتون و محصولات فراوری شده زیتون داخل کشور را تامین کند و مازاد آن را نیز به کشورهای منطقه صادر کند.

استان قزوین در صادرات غیر نفتی یکی از استان‌های سرآمد است و مسئولین استانی در صدد افزایش نقش ارزشمند این استان در تجدید حیات اقتصاد نیمه‌جان ایران هستند. همان‌طور که گفتیم این استان در زمینه‌ی صادرات غیر نفتی سرآمد است و بی‌شک می‌تواند در کشت و صادرات زعفران نیز سرآمد باشد.

کشت زعفران در قزوین

کشت زعفران در قزوین

کشت زعفران در قزوین سال‌هاست جسته و گریخته انجام می‌شود و در حال حاضر چیزی بالغ بر 80 هکتار از زمین‌های استان زیر کشت زعفران قرار دارند و چیزی بالغ بر 100 کیلوگرم زعفران از آن برداشت می‌شود ( یعنی هر هکتار حدودا 1 کیلوگرم) و این یعنی افزایش ریسک و خطر برای کشاورز، و این در حالی است که در استان‌های دیگر مانند همدان از هر هکتار میانگین برداشت بیش از 3 کیلوگرم در هر هکتار است و در مزارعی با کشت نوین تا 8 کیلو در هر هکتار هم برداشت می‌شود و در برخی مزارع چیزی نزدیک به 15 کیلو برداشت می‌شود.

نکاتی برای بهبود بازدهی کشت زعفران در قزوین

تغییر روش‌های کشت

کشاوزان قزوینی باید به طور جدی کشت زعفران سنتی را فراموش کنند و به کشت‌های نوین‌تر مانند کشت آرمانی زعفران روی بیاورند. این نوع کشت زعفران که با کاشت پیاز زعفران با تراکم بالا در مزرعه انجام می‌شود منجر به افزایش بازدهی فوق‌العاده زعفران در سطح این مزارع می‌شود.

از آن گذشته دیگر نمی‌توان با روش‌های قدیمی اقدام به مدیریت مزرعه نمود و بازدهی بالایی نیز کسب کرد. شما کشاورزان عزیز قزوینی نیز باید اقدام به افزایش دانش خود با مطالعه یا مشاوره با افراد مطلع در این حوزه بکنید.

سازماندهی کشاورزان و ایجاد تعاونی و اتحادیه

با ایجاد یک تعاونی و برند در محدوده‌ي استان قزوین می‌توان بر بسیاری از مشکلات غلبه کرد و سود بسیاری را عاید کشاورزان کرد. می‌توان با یک همت جمعی اقدام به خرید دستگاه‌های پیشرفته برای تعدادی از کشاورزان خرد کرد. دستگاه‌هایی مانند خشک ‌کن زعفران و دستگاه اتوماتیک کاشت زعفران و یا دیگر دستگاه‌ها‌ي پیشرفته روز که نقش به سزایی در افزایش بازدهی کاشت زعفران دارند.

این موضوع باعث کاهش هزینه‌ها و افزایش بازدهی می‌شود. همچنین این اتحاد بین کشاورزان موجب می‌شود تا در فروش زعفران دست بالا را داشته باشند و به هر قیمتی تن ندهند.

البته خبرهایی از تشکیل اتحادیه‌ای برای کاشت زعفران به گوش می‌رسد که خبری بسیار خوب است اما مسئولین استان قزوین باید نگاهی جدی‌تر به موضوع برندسازی زعفران داشته باشند.

نگاه جدی‌تر مسئولین قزوین به کاشت زعفران

امروزه مسئله‌ی آب در کشاورزی موضوع مهمی است و این معضل در قزوین هم خودنمایی می‌کند. مسئولین جهاد کشاورزی استان قزوین نیز باید همگام با دیگر استان‌ها اقدام به حمایت‌های بیشتر در زمینه‌ي تغییر الگوی کشت داشته باشند.

خبرهایی مبنی بر اعطای تسهیلات اقتصاد مقاومتی به کشاورزان به منظور کاشت زعفران در قزوین متشر شده است و این نشان از تفکرات مثبت جهاد کشاورزی استان قزوین به منظور ترویج کاشت زعفران در این استان است.

درنهایت برای جمع‌بندی می‌توانیم بگوییم که قزوین همانطور که قطب انگور و زیتون و صنعت و …. در ایران است می‌تواند یکی از مهم‌ترین قطب‌های صادراتی زعفران نیز باشد، چراکه همت این مردم برای ملت ایران ثابت شده است. می‌توان با کمی اتحاد و خرد جمعی از سوی مسئولین و کشاورزان  استان قزوین به قله‌های تجارت زعفران دست یافت.