تولید زعفران در غرب کشور: گفتگو با بنیانگذاران ماه چین

در برنامه تلویزیونی چرخ دانش با حضور بنیانگذاران مجموعه ماه چین، به گفتگویی صمیمانه درباره تولید زعفران در غرب کشور پرداخته شد. در این گفتگو مطرح شد که زعفران تنها یک محصول کشاورزی نیست؛ بلکه بخشی از فرهنگ و هویت ما به شمار می‌ رود. همچنین اشاره شد که این گیاه ارزشمند با کمترین منابع آبی قابل کشت است، که این موضوع اهمیت ویژه‌ ای در شرایط کم‌ آبی امروز کشور دارد. در این مقاله به بررسی نحوه شروع فعالیت‌ ماه چین، روش‌ های برداشت زعفران و برنامه‌ های آینده این مجموعه خواهیم پرداخت.

خلاصه مقاله تولید زعفران در غرب کشور

ماه چین با شروع کشت زعفران در مساحت کم و توسعه تدریجی، اکنون بزرگ‌ ترین مزرعه زعفران در غرب کشور را اداره می‌ کند. زعفران این منطقه به دلیل ارتفاع و آب و هوای سردسیر، کیفیت و عیار بالایی دارد. در فصل برداشت، حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ نفر در این مجموعه مشغول به کار می‌ شوند تا گل‌ ها به دقت پاکسازی شوند. همچنین قیمت زعفران طی چند سال اخیر به شدت افزایش یافته و این محصول برای کشاورزان منطقه بسیار سودآور است.

یکی از عوامل موفقیت و افزایش بهره‌ وری مزرعه ماه چین، تلاش‌ های مهندسین قیطاسی در رسیدن به فرمول کودی برداشت انفجاری است؛ فرمولی تخصصی که با بهینه‌ سازی ترکیب مواد مغذی، برداشت را به شکلی چشمگیر و پرثمر افزایش داده است و با توجه به شرایط اقلیمی خاص منطقه، موجب ارتقای کیفیت و کمیت محصول شده است.

داستان شکل گیری ماه چین

در برنامه تلویزیونی چرخ دانش، بنیانگذاران ماه چین درباره چگونگی شکل‌ گیری این مجموعه توضیح دادند. آنها پیش از این در زمینه کشاورزی فعالیت داشتند، اما نتایج حاصل از کشت محصولات قبلی چندان رضایت‌ بخش نبود. به همین دلیل تصمیم گرفتند مسیر جدیدی را انتخاب کنند و با کشت زعفران در منطقه کبودراهنگ شروع کردند.

شروع کار آنها با کشت زعفران در مساحت ۵۰۰ متر بود و به خوبی می‌ دانستند که استان همدان به عنوان خواستگاه‌ اصلی کشت زعفران در ایران شناخته می‌ شود. این آگاهی و شناخت، انگیزه آنها را برای توسعه بیشتر کشت زعفران تقویت کرد. هر سال قطعات یک هکتاری به مزارع افزوده شد و اکنون ماه چین بزرگ‌ ترین مزرعه زعفران در غرب کشور را مدیریت می‌ کند.

دلایل تولید زعفران در غرب کشور چه بود؟

آقای جواد قیطاسی یکی از برادران، در گفتگو با برنامه چرخ دانش به دلایل مهم انتخاب کشت زعفران اشاره کرد. آنها ابتدا به کم‌ آبی شدید کشور توجه داشتند و زعفران را بخاطر نیاز کم آبی‌ اش به‌ عنوان محصولی مناسب انتخاب کردند. علاوه بر این، کشت زعفران ساده است و تنها یک بار پیاز آن کاشته می‌ شود و تا هفت سال محصول می‌ دهد.

او اشاره کرد زمانی  که وارد این حوزه شدیم، قیمت هر کیلوگرم زعفران خشک حدود ۴ میلیون تومان بود، اما در سال ۱۴۰۴ این قیمت به حدود ۱۲۰ میلیون تومان رسیده است. همچنین زعفران به کار زیادی نیاز ندارد و کل فرآیند برداشت حدود ۲۰ روز طول می‌ کشد، به طوری که در مجموع حدود یک ماه درگیر برداشت محصول هستید.

نگاهی به شرکت فناور ماه چین؛ پیشگام در تولید زعفران در غرب کشور

شرکت ماه چین علاوه بر مزرعه بزرگی که در کبودراهنگ دارد، دفتر مرکزی خود را در همدان مستقر کرده است. این دفتر مسئولیت مارکتینگ، فروش و صادرات زعفران را بر عهده دارد. ماه چین به عنوان یک شرکت فناور، توانسته فرآیند تجاری‌ سازی زعفران را به بهترین نحو مدیریت کند و با استفاده از فضای دیجیتال، وبسایت خود را به یکی از پر بازدیدترین سایت‌ های زعفران در ایران تبدیل کند. این سایت نه تنها فروش آنلاین زعفران را تسهیل می‌ کند، بلکه مطالب و دانش روز در زمینه کشت و تولید زعفران را نیز برای کشاورزان و علاقمندان عرضه می‌ کند، تا با اشتراک‌ گذاری اطلاعات جدید، به بهبود کیفیت تولید و تجارت زعفران کمک کند.

فرآيند برداشت و کیفیت محصول زعفران به چه شکل است؟

در ابتدای گفتگو، به این نکته مهم اشاره شد که زعفرانی که در غرب کشور کشت می‌ شود، به‌ دلیل ارتفاع بالای منطقه از سطح دریا، آب‌ و هوای سردسیر، بارندگی مناسب و شرایط اقلیمی خاص، از کیفیت و عیار بسیار بالایی برخوردار است. این ویژگی‌ ها باعث شده تا زعفران تولیدی در این منطقه، از نظر عطر، رنگ و طعم در سطح بسیار مطلوبی قرار گیرد. همچنین برادران قیطاسی تأکید کردند که در زمان برداشت زعفران، حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ نفر به‌ صورت مستقیم مشغول به کار می‌ شوند و گل‌ های زعفران بین ۳۰ تا ۴۰ نفر توزیع می‌ شود تا فرآیند پاکسازی و جداسازی کلاله‌ ها با دقت انجام شود.

سخن آخر مقاله تولید زعفران در غرب کشور

تجربه مجموعه ماه چین نشان می‌ دهد که با نگاهی نو، حتی در شرایط سخت اقلیمی و کم‌ آبی هم می‌ توان به موفقیت رسید. ترکیب کشاورزی با دانش روز، نه‌ تنها کیفیت محصول را بالا برده، بلکه اشتغال‌ زایی، صادرات و ارزش اقتصادی بالایی نیز به همراه داشته است. آینده کشاورزی ایران، وابسته به نوآوری و استفاده هوشمندانه از منابع است.

محمد جواد قیطاسی
نویسنده و هم‌بنیانگذار ماه چین

همیشه آرزو داشتم یک منبع آموزشی جامع زعفران وجود داشت تا علاوه بر یادگیری ساده تر صنعت زعفران، از پیشنهادات آموزشی و دنیای جدید آن استفاده میکردم. آن آرزو، اکنون، “ماه چین” نام دارد.